Settled status w UK - jak nie stracić? Przewodnik 2025

Co to jest settled i pre-settled status?

Settled status (status osoby osiedlonej) to cyfrowe pozwolenie na pobyt w Wielkiej Brytanii, przyznane obywatelom UE, EOG i Szwajcarii (oraz ich rodzinom), którzy mieszkali w UK przez co najmniej 5 lat przed końcem 2020 roku.

Osoby, które mieszkały krócej niż 5 lat, otrzymały pre-settled status. Po spełnieniu wymogu 5-letniego ciągłego pobytu mogą zmienić go na pełny settled status w UK.

👉 Oficjalne informacje: Apply to the EU Settlement Scheme — GOV.UK

Pre-settled status – kiedy możesz go stracić i jakie zasady obowiązują od 2025 roku

Od 2025 r. Home Office wprowadził nowe zasady dotyczące pre-settled status.

1. Automatyczna zmiana na settled status

Jeżeli system Home Office (na podstawie danych z HMRC i DWP) potwierdzi Twój 5-letni pobyt w Wielkiej Brytanii, Twój status zostanie zamieniony na settled status.

👉 Źródło: EU Settlement Scheme: status automation — GOV.UK

2. Automatyczne przedłużenie o 2 lata

Jeżeli system nie ma wystarczających danych, aby potwierdzić 5-letni pobyt, Twój pre-settled status nie wygaśnie. Zostanie automatycznie przedłużony o kolejne 2 lata. W tym czasie możesz samodzielnie złożyć wniosek o settled status i przedstawić własne dowody pobytu (np. payslipy, rachunki, umowy najmu).

3. Utrata statusu z powodu nieobecności

Ta zasada pozostała bez zmian. Jeżeli nie będziesz w Wielkiej Brytanii nieprzerwanie przez 2 lata, Twój pre-settled status wygaśnie.

➡️ Nawet krótki powrót do UK resetuje licznik i okres 2 lat zaczyna być liczony od nowa.

4. Cofnięcie statusu przez Home Office

Nadal możliwe w przypadku oszustwa lub poważnych przestępstw skutkujących deportacją.

Settled status – kiedy możesz go stracić?

1. Utrata statusu z powodu nieobecności

Jeśli opuścisz UK na ponad 5 lat z rzędu, Twój settled status wygasa automatycznie — nie potrzeba decyzji urzędu.
Dla obywateli Szwajcarii i ich rodzin limit wynosi 4 lata.

➡️ Nawet krótki powrót do UK w tym czasie resetuje licznik nieobecności – po powrocie okres liczy się od nowa.

👉 Źródło: EU Settlement Scheme – what you’ll get — GOV.UK

2. Cofnięcie statusu przez Home Office

Deportacja / poważne przestępstwo – jeśli ktoś zostaje objęty procedurą deportacyjną, status może zostać odwołany.
Oszustwo – jeśli status został uzyskany na podstawie fałszywych informacji lub dokumentów, Home Office może go cofnąć nawet po latach.

👉 Wytyczne: EU Settlement Scheme: guidance — GOV.UK

zmiana paszportu

Jeśli dostaniesz nowy paszport, musisz zaktualizować dane w systemie View and Prove.
Jeśli tego nie zrobisz, status może się „nie wyświetlać” przy sprawdzeniu prawa do pracy czy podróży. Formalnie go nie tracisz, ale w praktyce mogą być problemy.

👉 Instrukcje: View and prove your immigration status — GOV.UK

Cofnięcie statusu przez Home Office – obie kategorie

Zarówno settled status, jak i pre-settled status mogą zostać cofnięte, jeśli:

zostały uzyskane w wyniku oszustwa,
dana osoba zostaje objęta procedurą deportacyjną z powodu poważnych przestępstw.

👉 Źródło: Revocation of indefinite leave to remain — GOV.UK

Odwołania i przegląd decyzji (dotyczy także pre-settled status)

Jeśli Home Office odmówi, cofnie lub ograniczy Twój settled status albo pre-settled status, możesz się odwołać.

Formy odwołania

Appeal (apelacja) – do First-Tier Tribunal (Immigration and Asylum Chamber).
👉 Info: Immigration and Asylum Tribunal — GOV.UK
Administrative review – jeśli uważasz, że decyzja zawiera błąd proceduralny. Termin: zwykle 14 dni. Koszt: £80.
👉 Info: EU Settlement Scheme: apply for an administrative review — GOV.UK

Terminy odwołań

Apelacja (appeal)

jeśli jesteś w Wielkiej Brytanii — masz 14 dni od dnia decyzji na złożenie apelacji,
jeśli jesteś poza UK — masz 28 dni od dnia decyzji.

Administrative review (przegląd administracyjny)

zazwyczaj trzeba go złożyć w ciągu 14 dni od dnia decyzji, jeśli przebywasz w UK,
jeśli decyzję otrzymałeś podczas pobytu poza granicami UK — czas wynosi zwykle 28 dni,
jeżeli decyzję wydano, gdy byłeś zatrzymany (np. w ośrodku imigracyjnym) — termin jest krótszy: 7 dni.

👉 Źródło: EU Settlement Scheme: apply for an administrative review — GOV.UK
👉 Źródło: Immigration and Asylum Tribunal — GOV.UK

Formularz apelacyjny

📄 Appeal an immigration or asylum decision: Form IAFT-1 (PDF)
👉 Strona publikacji: Appeal an immigration or asylum decision: form IAFT-1 — GOV.UK

Jak chronić swój status w UK

Nie wyjeżdżaj z UK na dłużej niż dozwolony okres (5 lat dla settled, 2 lata dla pre-settled).
Aktualizuj dane po każdej zmianie paszportu.
Sprawdzaj status online (View and Prove).
Pilnuj terminów odwołań i zachowuj wszystkie dokumenty.

A jeśli status zostanie utracony?

Jeśli status wygasł (np. z powodu długiej nieobecności) lub został cofnięty, trzeba ubiegać się o nową wizę lub prawo pobytu.
Wyjątkiem są niektórzy członkowie rodzin, którzy mogą aplikować w ramach EU Settlement Scheme.

Praca a status imigracyjny

Jeśli planujesz lub już pracujesz w UK, znajomość zasad statusu jest kluczowa.
Twój settled lub pre-settled status często będzie sprawdzany przez pracodawcę przy tzw. „right to work check”.

👉 Dlatego polecam przeczytać artykuł: Jak zacząć pracę w UK 2025, który wyjaśnia krok po kroku kwestie zatrudnienia, dokumentów i formalności.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Czy mogę odwołać się od decyzji Home Office o odebraniu statusu?
Tak — poprzez apelację (IAFT-1) lub administrative review.

Ile mam czasu?
14 dni (w UK) lub 28 dni (poza UK).

Czy muszę płacić?
Administrative review kosztuje £80. Apelacja do Trybunału często jest bezpłatna.

Czy odwołanie zawsze działa?
Nie, ale to jedyna droga prawna, aby walczyć o status.

Co jeśli zmieniłem paszport i nie zgłosiłem tego?
Nie tracisz formalnie statusu, ale system może go nie wyświetlać. Trzeba dodać nowy dokument w UKVI.

Podsumowanie

Settled status można stracić przez długą nieobecność (5 lat, 4 lata Szwajcaria), oszustwo albo deportację.
Pre-settled status – od 2025 r. nie wygasa po 5 latach, tylko jest przedłużany lub konwertowany, ale nadal można go stracić po 2-letniej nieobecności, przez oszustwo lub decyzję Home Office.
W obu przypadkach istnieje prawo do odwołania (IAFT-1, administrative review).
Brak aktualizacji danych w systemie nie kasuje statusu, ale może powodować problemy praktyczne.

📌 Źródła główne:

ℹ️ Artykuł ma charakter informacyjny – nie zastępuje porady prawnej ani urzędowej.

Settled i pre-settled status – ryzyko utraty i zmiany od 2025

Co to jest settled i pre-settled status?